ต้นหมัน...แต่ทำไมลูกดก

ต้นหมัน...แต่ทำไมลูกดก

.

ได้ยินชื่อครั้งแรก หลายคนอาจสะดุดกับคำว่า “หมัน” แต่ต้นไม้ชนิดนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องกับการ “ทำหมัน” แต่อย่างใด ตรงกันข้าม ต้นหมัน เป็นไม้พื้นถิ่นที่มีผลดก ใช้ประโยชน์ได้หลายส่วน และมีเรื่องราวผูกพันกับประวัติศาสตร์ไทยมาอย่างยาวนาน

.

ต้นหมัน (Cordia cochinchinensis Pierre) เป็นพันธุ์ไม้ประจำจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จัดเป็นไม้ต้นผลัดใบขนาดเล็กถึงขนาดกลาง สูงประมาณ 10–15 เมตร ดอกออกเป็นช่อบริเวณซอกใบ มีสีขาว กลิ่นหอมอ่อนๆ และสามารถออกดอกได้เกือบตลอดทั้งปี แม้จะเป็นต้นไม้ที่หลายคนอาจไม่คุ้นชื่อแต่พบกระจายอยู่ในป่าหลายภูมิภาคของไทย ทั้งภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

.

เสน่ห์ของต้นหมันไม่ได้อยู่แค่ชื่อที่ชวนสงสัย แต่ยังอยู่ที่ประโยชน์รอบด้าน ผลสามารถรับประทานได้ เปลือกนำไปใช้ทำปอหรือเชือกได้ ส่วนเนื้อผลมียางเหนียวสามารถนำไปใช้เป็นกาวหรือใช้ในงานยาแนวเรือตามภูมิปัญญาชาวบ้าน

.

ต้นหมันยังมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ โดยมีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่า ในสมัยสมเด็จพระเจ้าอู่ทอง เมื่อมีการย้ายเมืองมายังบริเวณตำบลหนองโสน ได้ขุดพบ สังข์ทักษิณาวัตร อยู่ใต้ต้นหมัน จึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของความหมายเชิงสัญลักษณ์ของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา

.

คำว่า “หมัน” ยังเชื่อมโยงกับคำว่า “ตอกหมัน” ซึ่งเป็นกรรมวิธีของชาวเรือในการอุดรอยรั่วของเรือ เพื่อป้องกันน้ำเข้า เปรียบได้กับการเชื่อมประสานรอยแตกร้าวให้กลับมาแน่นหนาเป็นหนึ่งเดียว หากมองในเชิงความหมาย ต้นหมันจึงไม่ได้เป็นเพียงต้นไม้ธรรมดา แต่เป็นสัญลักษณ์ของการประสาน ความมั่นคง และความสามัคคี

.

ดังนั้น “ต้นหมัน” จึงเป็นต้นไม้ที่ชื่ออาจชวนเข้าใจผิด แต่เรื่องราวกลับน่าจดจำ ทั้งในด้านพฤกษศาสตร์ ภูมิปัญญา การใช้ประโยชน์ ฃและความหมายทางประวัติศาสตร์

.

พิกัดต้นหมัน : สวนประจำจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (ก่อนถึงสวนเกษตรทฤษฎีใหม่)

:

อุทยานหลวงราชพฤกษ์ จ.เชียงใหม่

เปิดให้ชมสวนทุกวัน เวลา 08.00-18.00 น.

สอบถามเพิ่มเติม 053-114110 ถึง 2